(Thế giới) - Trong thời gian gần đây, cả thế giới đang phẫn nộ với hành động của hãng hàng không United Airlines khi đối xử một cách thô bạo với hành khách của mình là bác sĩ David Dao. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng nhân quyền. Nhân đây, chúng ta hãy cùng xem xét lại những “giá trị nhân quyền” trong xã hội Mỹ, nơi mà người ta vẫn ca tụng, tung hô là mảnh đất của nhân quyền, là miền đất hứa của những giá trị dân chủ.

Thứ nhất, bất bình đẳng, phân biệt chủng tộc vẫn còn tồn tại

Tại Mỹ, vấn đề bất bình đẳng giới tính vẫn còn tồn tại. Theo báo cáo của Tổ chức phi chính phủ Oxfam năm 2014, vấn đề bất bình đẳng trong thu nhập giữa nam giới và nữ giới tại Mỹ vẫn sẽ tiếp tục kéo dài ít nhất trong 75 năm nữa. Bên cạnh đó, vấn đề phân biệt chủng tộc đối với người da màu và người nhập cư cũng diễn ra gay gắt. Theo kết quả của các cuộc điều tra xã hội học trong nước Mỹ, những người da màu luôn cảm thấy bị xúc phạm danh dự, nhân phẩm, nghiêm trọng hơn tính mạng của người da màu còn bị đe dọa bởi những cuộc tấn công từ người da trắng.

Cảnh sát Mỹ trong cuộc “đàn áp” người da màu

Cảnh sát Mỹ trong cuộc “đàn áp” người da màu

Tư tưởng phân biệt chủng tộc còn tồn tại ngay trong hành động của ông Donald Trump – Tổng thống đương nhiệm của Mỹ. Ông Trump từng bị kiện vì không cho người da màu và người Mỹ Latin thuê căn hộ trong các dự án bất động sản. Cùng với đó, lực lượng cảnh sát, những người thực thi pháp luật tại Mỹ cũng nhiều lần thể hiện sự phân biệt đối xử với người da màu. Đáng chú ý là vụ bắn chế người đàn ông da màu Keith Lamont Scott tại bang North Carolina ngày 20/09/2016, vụ sát hại thanh niên da màu Laquan McDonald, 17 tuổi tại bang Illinois năm 2014. Việc phân biệt đối xử này đã tạo nên một làn sóng phẫn nộ, nhiều cuộc biểu tình trên khắp nước Mỹ đã nổ ra khiến cho giới chức nước này gặp nhiều khó khăn trong việc giải quyết hậu quả.

Thứ hai, quyền bí mật đời tư bị xâm phạm một cách nghiêm trọng

Nước Mỹ đã nhiều lần cáo buộc Việt Nam cũng như nhiều quốc gia khác vi phạm quyền bí mật của công dân một cách vô căn cứ. Tuy nhiên, những bí mật đời tư của các công dân Mỹ và công dân nhiều nước khác trên thế giới đang bị chính phủ Mỹ xâm phạm một cách nghiêm trọng. Năm 2013, vụ việc Edward Snowden, cựu nhân viên CIA của Mỹ công bố tài liệu chứng minh việc Chính phủ Mỹ nghe lén điện thoại của nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới đã khiến cho toàn thế giới chấn động.

Cảnh sát Mỹ trong cuộc “đàn áp” người da màu

Cựu nhân viên tình báo Mỹ Edward Snowden.

Ngoài ra, chính phủ Mỹ còn sử dụng nhiều biện pháp để thu thập thông tin cá nhân của người dân nước mình. Tại New York và nhiều khu vực khác trên khắp nước Mỹ, chính quyền đã áp dụng các biện pháp công nghệ để lấy tin tức về việc người dân đi đâu, ở đâu và cùng ai; Các hoạt động kiểm tra, giám sát, thu thập thông tin của người dân được tiến hành dưới nhiều hình thức khác nhau, từ công khai cho đến bí mật đã khiến cho bí mật đời tư của con người bị xâm phạm nghiêm trọng, nhân quyền bị chà đạp.

Thứ ba, quyền an toàn cá nhân bị đe dọa bất cứ lúc nào

Tính mạng, sức khỏe là những vấn đề quan trọng nhất với mỗi con người, vì thế, với vai trò nắm giữ quyền lực, chính phủ có trách nhiệm tạo ra môi trường hòa bình, an toàn để cho con người phát triển. Thế nhưng, tại Mỹ, dù trong thời kỳ hòa bình, không có chiến tranh, nhưng các vụ thảm sát vẫn xảy ra thường xuyên mà chính quyền Mỹ không thể ngăn chặn.

Mỗi năm, hàng trăm người vô tội bị sát hại, đặc biệt trong số những người bị sát hại đó có một số lượng lớn là trẻ em và phụ nữ, và các vụ xả súng diễn ra tại Mỹ một cách thường xuyên. Theo một thống kê không đầy đủ tại trang mạng shootingtracker.com, trong năm 2015, trung bình mỗi ngày ở Mỹ xảy ra một vụ xả súng giết người, địa điểm mà các đối tượng thực hiện hành vi phạm tội của mình là các trường học, những khu vực tập trung đông người, dẫn đến số lượng thương vong về người rất lớn.

Các vụ xả súng diễn ra một cách thường xuyên như vậy bắt nguồn từ việc chính quyền Mỹ cho người dân tự do sở hữu súng đạn. Có nhiều ý kiến cho rằng Mỹ cần kiểm soát chặt chẽ hơn việc sở hữu súng, hạn chế việc người dân có súng. Tuy nhiên, chính phủ Mỹ đã gạt bỏ ý kiến trên và lập luận rằng người dân có quyền sở hữu súng để bảo vệ an toàn cho bản thân. Nhưng khi xem xét cẩn thận, ta có thể thấy đây chỉ là một lý do ngụy biện, việc cho người dân sở hữu súng bắt nguồn từ chính lợi ích của giới cầm quyền bởi thu nhập của nền kinh tế Mỹ một phần lớn là bắt nguồn từ việc buôn bán vũ khí.

Với việc sở hữu vũ khí tự do như trên và trong bối cảnh nước Mỹ có nhiều mâu thuẫn như ngày nay thì trong tương lai, chắc hẳn số vụ thảm sát sẽ xảy ra một cách nghiêm trọng hơn. Khi đó, tính mạng, an toàn của mỗi người cũng khó được bảo đảm.
Mỗi năm, ở Mỹ có 30.000 người chết vì bạo động súng, các vụ khủng bố diễn ra ở nhiều nơi, 1/6 nữ, 1/33 nam từng bị xâm hại tình dục, các băng nhóm xã hội đen phát triển ở nhiều nơi, giết người, cướp giật thường xuyên xảy ra. Phải chăng đây là nhân quyền kiểu Mỹ?

Thứ tư, nhiều yếu tố phi nhân quyền khác vẫn còn tồn tại

Bên trong một nhà tù ở California

Bên trong một nhà tù ở California

Việc tôn trọng quyền con người là một điều không cần bàn cãi. Để tạo ra một nền tảng pháp lý vững chắc cho quyền con người, các quốc gia trên thế giới đã tiến hành xây dựng, đàm phán nhiều điều ước quốc tế liên quan đến quyền này, điều này thể hiện một phần việc tôn trọng nhân quyền tại các quốc gia. Trong các điều ước quốc tế về nhân quyền, Công ước về quyền trẻ em là một trong những văn kiện pháp lý quốc tế thể hiện giá trị nhân quyền sâu sắc. Đối tượng mà nó hướng tới là trẻ em, những người cần được quan tâm, chăm sóc trong xã hội. Việt Nam – quốc gia mà Mỹ nhiều cần cáo buộc vi phạm nhân quyền – là nước thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước quốc tế về quyền trẻ em từ năm 1990. Còn Mỹ, nơi tự xưng là “đầu tàu nhân quyền” của thế giới thì đến bây giờ vẫn chưa phê chuẩn.

Điều 5, Tuyên ngôn Quốc tế nhân quyền quy định: “Không một người nào phải chịu cực hình, tra tấn, hay bất kỳ hình thức đối xử, hoặc trừng phạt bất nhân, hay có tính cách lăng nhục”. Tuy nhiên, tại Mỹ, vấn đề tra tấn vẫn diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau diễn ra trong các nhà tù. Chính quyền Mỹ bị cáo buộc giam tù nhân tại những nhà tù chật hẹp, thiếu ánh sáng và không khí. Điều này đã dẫn đến việc tại nhiều nhà tù, tù nhân tuyệt thực tập thể để phản đối cách đối xử phi nhân quyền mà họ phải chịu. Đơn cử như vụ việc tại bang California năm 2013, khi 30.000 tù nhân tuyệt thực tập thể, 2.300 tù nhân không đi làm hoặc đi đến lớp học để phản đối việc họ bị đối xử vô nhân đạo, đã vạch trần bộ mặt đen tối của nhà tù Mỹ nói riêng và chính quyền Mỹ nói chung.

Có thể khẳng định, nhân quyền là những quyền cơ bản của mỗi con người. Nó liên hệ trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe và đời sống của mỗi cá nhân. Điều 30, Tuyên ngôn nhân quyền đã nhấn mạnh : “Không một điều nào trong Bản Tuyên ngôn này được hiểu và hàm ý cho phép một nước, một nhóm hay một cá nhân nào được quyền có những việc làm hay hành động nhằm hủy diệt nhân quyền và tự do được thừa nhận trong bản Tuyên ngôn này”.

Và khi nhìn lại thực trạng xã hội Mỹ, nơi mà người ta vẫn thần thánh hóa là “thiên đường” của nhân quyền trên khắp thế giới thì chúng ta cũng phải xem xét lại. Bởi, chính những công dân Mỹ cũng đang bị xâm phạm một cách nghiêm trọng các quyền cơ bản của mỗi con người!

CTV TAT

Vụ lôi ông David Dao xuống máy bay: Hạ viện Mỹ sẽ điều trần

Vụ lôi ông David Dao xuống máy bay: Hạ viện Mỹ sẽ điều trần

Ngày 19-4, Hãng United Airlines cho biết sẽ dự phiên điều trần trước Ủy ban giao thông vận tải của Hạ viện Mỹ về những vấn đề liên quan tới dịch vụ khách hàng sau sự cố với bác sĩ người...
Bê bối United Airlines: Luật sư của David Dao yêu cầu bảo lưu video

Bê bối United Airlines: Luật sư của David Dao yêu cầu bảo lưu video

Bác sĩ gốc Việt David Dao đã thuê 2 luật sư hàng đầu nước Mỹ làm đại diện cho mình trong vụ kiện với United Airlines sau khi bị lôi kéo một cách thô bạo trên máy bay của hãng này. Ngày...
“Scandal của United Airlines: Ông David Dao đã sai khi không chịu xuống máy bay”

“Scandal của United Airlines: Ông David Dao đã sai khi không chịu xuống máy bay”

Theo thông tin mới nhất, ông David Dao đã nhờ tới sự trợ giúp pháp lý từ các luật sư để khởi kiện United Airlines (UA), dù CEO của hãng này đã đưa ra lời xin lỗi tới...
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyenthiennhan.org
Kết bạn với Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trên Facebook
Thích và chia sẻ bài này trên Facebook